Son günlər baş verən müzakirələr maraqlı bir həqiqəti üzə çıxarır. Özlərini “dindar” kimi təqdim edən bəzi çevrələrin kəlağayının önə çıxmasından narahat olması təsadüfi deyil. Əgər onların dərdi həqiqətən örtük məsələsi olsaydı, milli örtük olan kəlağayının yayılması onları narahat etməməli idi. Əksinə, örtünmə prinsipini müdafiə edənlər üçün bunun müsbət qarşılanması gözlənilirdi.
Lakin reaksiyalar göstərir ki, məsələ örtüyün olub-olmamasında deyil. Məsələ onun hansı mədəniyyətə aid olmasındadır. Kəlağayı Azərbaycan qadınının yüzillər boyu daşıdığı milli simvoldur. O, bu torpağın mədəni yaddaşında, folklorunda və estetik dünyasında formalaşmış bir ənənənin davamıdır. Bu örtük qadın zərifliyinin, milli kimliyin və mədəni davamlılığın ifadəsi kimi yaşayıb.
Buna baxmayaraq, bəzi çevrələrin kəlağayıya qarşı soyuq münasibəti göstərir ki, onların mübarizəsi örtüyün özünə qarşı deyil. Onların narahatlığı milli simvolların önə çıxmasındadır. Çünki kəlağayı örtük olsa da, ərəb örtüyü deyil. O, ərəb mədəniyyətinin deyil, Azərbaycan mədəniyyətinin simvoludur.
Burada ortaya çıxan məsələ sadəcə geyim məsələsi deyil, simvolların mübarizəsidir. Bir tərəfdə bu torpağın öz tarixindən və ənənəsindən doğan milli simvollar dayanır. Digər tərəfdə isə din pərdəsi altında başqa mədəniyyətlərin simvollarını qorumağa çalışan düşüncə.
Tarix göstərir ki, böyük xalqlar dinlərini qəbul etsələr də, mədəni kimliklərini qorumağı bacarıblar. Din insanların mənəvi dünyasına aid sahədir, mədəniyyət isə onların tarixdən gələn həyat tərzidir. Bu ikisi qarışdırıldıqda isə din adından başqa mədəniyyətlərin simvolları hakim mövqeyə gətirilə bilər.
Kəlağayı məsələsi də məhz bu nöqtədə əhəmiyyət qazanır. Çünki kəlağayı təkcə bir örtük deyil, milli yaddaşın simvoludur. Ona qarşı olan narahatlıq isə göstərir ki, bəzi çevrələr üçün əsas məsələ örtünmək deyil, hansı mədəni simvolun yaşamasıdır.
Deməli, problem örtükdə deyil. Problem örtüyün milli olub-olmamasındadır.
Və kəlağayı, örtük olsa da, ərəb örtüyü deyil —Azərbaycan örtüyüdür.
