Fərid Mansurov — İradənin, Zəhmətin və Qələbənin Eposu
Düzgün Atalı
Proloq — Qələbə yalnız xalçada bitmir
Sükut…
Ağır, dərin sükut.
Bəzən bu sükutdan daha qalın divar yoxdur. İnsan yalnız öz daxilindəki sükuta qulaq asa biləndə — bütün laylar, duyğular, arzular, qorxular və ümidlər — hamısı birlikdə səs alır. Bu sükut meydanlarda, final görüşlərin başlanğıcında da olur. Həmin sükut — bir şeylərin doğulması, bir şeylərin yerə düşməsi, bir şeylərin isə uçmağa hazırlaşması sükutudur.
Afina Olimpiadasının böyük finalında da məhz belə bir sükut vardı. Onun adı — qələbə sükutu.
Bu mətn yalnız bir idmançının bioqrafiyası deyil.
Bu — iradənin qələbə dastanıdır.
Bu — bir xalqın hiss etdiyi izdivacın, ümidin, qürurun və təəccübün hekayəsidir.
Və bu — Fərid Mansurovun hikməti, əfsanəsi və həyat yolunun çox qatlı portretidir.
I. Uşaqlıqdan başlayan yol — Zəhmətin toxumu səpilir
1982-ci ildə bir şəhərin adi küçələrində gözlərini açan uşaq, hələ bilmirdi ki, onun daxilində nəhəng bir iradə yatır.
Uşaqlıq onu öz sakit ritmində qəbul edir: gülüşlər, şən oyunlar, məktəb günləri…
Lakin bu ritm onun damarlarında başqa bir nəbz taxta vururdu — gərgin, ritmik və dayanmaq bilməyən.
Çox gənc yaşlarından onun üçün idman yalnız bir hobbiyə çevrilmədi. Bu — daxili alov idi.
Güləş zalı — tozlu döşəməsi, qabarıqlı xalça parçaları və sanki zəhmətin qoxusu ilə nəfəs alan divarları ilə onun həyatının ilk böyük məktəbi oldu.
Məşqə ilk addım — hər kəs üçündür.
Amma məşqdə qalan, təkrar edən, səhvlərindən qorxmayan — azlar üçündür.
Fərid o azlardan idi.
Günlər keçdikcə o, özünü yalnız fiziki hazırlıqla ifadə etmədi; o, öz daxili səsini tanımağa başladı. O anladı ki: uğur yalnız fiziki deyil, həm də ruhən qazanılır. Hər bir məşq, hər bir təkrar, hər bir düşüb qalxma onun daxilində bir nəvaziş və bir sərtlik yaratdı. O artıq xalça üzərindəki hər toxunuşu həyatın ritminə çevirirdi.
II. Güləşin fəlsəfəsi — Daxili mübarizə və türk dünyasının ənənəsi
Çoxları üçün güləş yalnız fiziki qarşıdurmadır.
Amma əslində güləş — insanın özü ilə apardığı əbədi mübarizədir. Türk dünyasında güləş yalnız idman deyil, ruhun və iradənin sərgüzəştidir. Hər toxunuşda tarixi miras var, hər mövqe türk qəhrəmanlarının əzmini və xalqın gücünü xatırladır.
Xalça üzərində iki idmançı dayanır: hər ikisi ağırlıqlı texnika, sürət, taktika ilə mübarizə aparır. Amma bu mübarizənin əsl qalibi — xəyalını qoruyan, öz qorxusuna qalib gələn insandır.
Hər məşq — öz daxilindəki məğlubiyyətlə döyüşdür.
Hər rəqib — yenidən doğulmuş qorxu ilə üz‑üzə gəlməkdir.
Hər qalibiyyət — öz özünü aşmaqdır.
Fərid bu fəlsəfəni gənc yaşlarından dərindən anladı. Uşaqlıqdan gələn o daxili döyüş, ağır məşqlərlə birləşərək onun xarakterini, iradəsini və əzmini qurdu.
Məşqçilər onun daxilində sanki bir “sükut nəhəngi” görürdülər — dərin, sakit, lakin dönməz bir qətiyyət. Bu qətiyyət — onu sıradan çıxaran məğlubiyyətlərdə belə sarsılmayan güc etdi.
III. Hər toxunuşun hekayəsi
Xalça üzərində hər toxunuş, hər dönmə, hər itələmə yalnız bir idman taktikasının ifadəsi deyil. O, həyatın özü ilə danışırdı
Ayaqların hər addımı — zəhmətin, əzmin və qətiyyətin ritmi.
Əllərin hər hərəkəti — qorxu və cəsarətin tarazlığı. Gözlərin fokuslanması — daxili sükutun gücü.
Bu, bədii bir səhnə idi, hər hərəkət isə epik bir nağılın parçası.
Türk dünyasının güləş fəlsəfəsi hər toxunuşda canlanır, xalçadakı hər hərəkət bir qəhrəmanlıq dastanı kimi danışırdı.
IV. Afina — Taleyin sınağı
2004-cü il.
Yunanıstanın səmaları altında isti günəş parıldayır, dənizdən qopan sərin külək bütün şəhəri qucaqlayır, stadion isə minlərlə insanın nəfəsi ilə doludur. Afina Olimpiadasının böyük finalında bütün dünyanın diqqəti bir xalça üzərində toplanmışdı.
Hər bir idmançı üçün bu an — yalnız final deyil, həyatın özü ilə qarşılaşmaqdır. Fərid Mansurov 66 kiloqram çəki dərəcəsində çıxış edirdi. Rəqiblər güclü idi, taktika yüksək səviyyədə, hər bir hərəkət ölçülmüş və dəqiq planlanmışdı.
Tribunalar sanki dəniz dalğaları kimi qalxıb enirdi. Hər bir baxış — nəfəs tutulmuş gözlər, hər bir əl hərəkəti — milyonlarla izləyici üçün canlı dram səhnəsi idi.
I hissə – İlk 3 dəqiqə
Hakimin fit səsi zalda əks-səda verdi.
İlk saniyələr ehtiyatlı başladı. İki güləşçi bir-birinin gücünü yoxlayır, əl-qol tutuşlarında balans axtarırdı. Fəridin baxışları sakit idi. Sanki bütün zalın səsi onun üçün yox olmuşdu.
Birdən sürətli hərəkət…
O, rəqibin mövqeyini hiss etdi və ustalıqla hücuma keçdi.
Zal birdən canlandı. 3:0.
Azərbaycan azarkeşlərinin səsi tribunaları doldurdu.
Amma mübarizə hələ yeni başlamışdı.
II hissə – Son 3 dəqiqə
İkinci hissə daha gərgin başladı. Artıq hər iki idmançı bilirdi ki, bu dəqiqələr tarixi müəyyən edəcək.
Fərid hücumlarını davam etdirirdi. Onun hər hərəkəti dəqiq və hesablanmış idi.
Bir hücum daha… 4:0.
Zal ayağa qalxdı. Amma finalın dramatikliyi bununla bitmədi.
Eroğlu son gücünü topladı və əks-hücuma keçdi. 4:3.
Artıq bütün zal ayaq üstə idi.
Son saniyələr yaxınlaşırdı. Hakimin səsi eşidilmirdi, yalnız tribunaların uğultusu qalırdı. Azarkeşlər saniyələri sayırdı: 5… 4… 3… 2… Fit səsi.
III hissə – Qələbənin zirvəsi
Məşqçilər xalçaya qaçdı, çempionu qucaqladılar.
Fərid isə Azərbaycan bayrağını götürərək tribunalar boyu qaçdı.
Bu yalnız bir idmançının qələbəsi deyildi.
Bu — bir xalqın qüruru idi.
İşıqlar parıldayır, tribunalar ayağa qalxır, səs yalnız coşqu deyil, bir tarix səhnəsinin əks-sədası kimi yayılırdı. Bu qələbə, sadəcə bir medal deyil; bir xalqın ruhunun, iradəsinin və türk dünyasının güləş fəlsəfəsinin mükəmməl təzahürü idi.
V. Dünya çempionatlarında yeni qələbələr — zirvənin davamı
Olimpiya qızılı yalnız bir zirvə deyil, gələcək uğurlar üçün motivasiya dağının zirvəsi idi.
Fərid Mansurov üçün qələbənin dadı yalnız Afina xalçasında deyil, sonrakı dünya çempionatlarında da özünü göstərməli idi.
2007-ci il — Bakı.
Doğma torpağın havası daha ağır, amma daha ilhamverici idi. Məhz bu səhnədə Fərid dünya çempionatında qızıl medal qazandı.
Podiumda ayaqda durarkən, üzündəki təbəssüm yalnız qələbənin yox, doğma azarkeşlərin sevgisinin, illərlə çəkilən zəhmətin və daxili iradənin təntənəsi idi.
2009-cu ildə isə Herning, Danimarka…
Bu dəfə də qızıl medal onun oldu.
Beləliklə, Fərid Mansurov ikiqat dünya çempionu kimi tarixdəki yerini möhkəmləndirdi.
Onun qələbələri yalnız medal siyahısı deyildi.
Bu, Azərbaycan güləş məktəbinin xarici dünyaya təqdim etdiyi qürur abidəsi idi.
VI. Çempionun qazandığı titullar
Olimpiya çempionu – 2004
Dünya çempionu – 2007
Dünya çempionu – 2009
Dünya çempionatının gümüş mükafatçısı – 2002
Avropa çempionatının bürünc mükafatçısı – 2008
Beynəlxalq Qran‑pri turnirlərinin qalibi
Azərbaycan çempionatlarının dəfələrlə qalibi
Bu nailiyyətlər yalnız fiziki gücün göstəricisi deyildi.
Onlar həm də iradənin, zəhmətin və mübarizənin epik sübutudur.
VII. Gənclər və İdman Nazirliyində fəaliyyəti — təcrübəni xidmətə çevirmək
İdman karyerasını başa vurduqdan sonra Fərid yalnız xalçadan geri çəkilmədi.
O, öz zəngin təcrübəsini Gənclər və İdman Nazirliyində işləyərək gənc nəsillərə ötürdü.
Burada o, yalnız idarəçi yox, həm də mentor, motivator və strateq oldu.
Gənc idmançılarla işləyərək onlara yalnız texnika deyil, həm də həyat dərsi verdi:
İradə ilə qalib gəlmək
Zəhmətlə hər maneəni aşmaq
Qələbənin əsl dəyərini anlamaq
Hər bir gənc üçün Fərid bir simvol oldu: “Mən də sizin kimi zirvəyə çata bilərəm” deyən canlı sübut.
VIII. İdman Akademiyasında fəaliyyəti — müəllim və mentor
Bu gün Fərid Mansurov Azərbaycan Dövlət Bədən Tərbiyəsi və İdman Akademiyasının rəhbər heyətində çalışır.
Bu vəzifə yalnız idarəçilik deyil.
Bu, gənc idmançıların həyat məktəbidir.
O, tələbələrinə yalnız fiziki texnika öyrətmir:
Xarakterin formalaşması
İradənin möhkəmləndirilməsi
Həyatda qalib gəlmək strategiyaları
Hər bir tələbə onun yanında yalnız gücünü yox, daxili səbrini, qətiyyətini və məqsədə sadiqliyini öyrənir.
Fərid tələbələrinə hər məşqdə bir nağıl danışır:
“Hər hərəkət xalçada olduğu kimi həyatda da öz nəticəsini verir. Sən nə qədər çalışsan, nə qədər qətiyyət göstərsən, nəticə səninlə olacaq.”
IX. Bir çempionun mirası — iradə və ümid
Fərid Mansurovun həyatı gənclərə bir dərsdir:
Zəhmət insanı zirvəyə aparır.
İradə insanı məğlubiyyətdən qoruyur.
İnam isə insanı qələbəyə aparır.
Onun yolu göstərir ki:
“Ən böyük rəqib sənin daxilindəki şübhədir.”
O bu rəqiblə döyüşdü…
O qalib gəldi…
Və indi bu qalibiyyətləri milyonlarla gəncə ötürür.
X. Epiloq — Qələbə yalnız xalçada bitmir
Olimpiya xalçası bir gün tozlanar.
Medallar bir az solalar.
Amma insanın içindəki iradə — həmişə yaşamaya davam edər.
Fərid Mansurovun hekayəsi bu iradənin dastanıdır.
O yalnız bir idmançı olmadı.
O, millətin qüruru, iradənin üzvü və insanın özünə inamının klassik obrazı oldu.
Bu hekayə göstərir ki: İnsan öz məqsədinə sadiq deyilsə, heç bir zəhmət nəticə verməz.
Amma sadiq olduqda… Bax, o zaman — zəfər qaçılmaz olur.
Fərid Mansurov yalnız bir Olimpiya çempionu deyil.
O, Azərbaycan güləş məktəbinin qürurudur.
O, iradənin bədii təsviridir.
O, qələbənin epik dastanıdır.
