İradənin Meydanı
(bioqrafik–bədii oçerk)
Səhərin erkən saatlarında güləş zalında qəribə bir sükut olur. Döşəyin üzərində addım səsləri, ip kimi dartılmış nəfəs ritmi və məşqin ahəngi bu sükutu yavaş-yavaş doldurur. Bu məkan yalnız fiziki gücün sınandığı yer deyil; burada insanın iradəsi möhkəmlənir, xarakter formalaşır. Güləş zalı bir məktəbdir — bəzən sözsüz dərs verən, bəzən həyatın ən sərt həqiqətlərini öyrədən bir məktəb.
Belə zalların səssiz müəllimləri olur. Onlar çox vaxt tribunaların gurultusunda görünmürlər, amma hər qələbənin arxasında onların zəhməti dayanır. Azərbaycan güləşində belə müəllimlərdən biri də Nurəddin Rəcəbovdur.
Nurəddin Rəcəbov 12 oktyabr 1978-ci ildə Qərbi Azərbaycanda — Amasya rayonunda dünyaya göz açmışdır. Bu torpaqlar tarix boyu mübarizə və dözümlülük ruhu ilə tanınmışdır. Qərbi Azərbaycanın taleyi çətin, amma qürurlu taledir. Bu torpaqlar insanlara iki xüsusiyyət öyrədib: səbir və iradə. Bəlkə də elə buna görə həmin torpaqlardan çıxan insanlar həyatın sınaqları qarşısında geri çəkilməyi deyil, mübarizə aparmağı seçirlər.
Hər insanın taleyində bir başlanğıc nöqtəsi olur. Bəzən bu başlanğıc sadə görünür, lakin zaman keçdikcə həmin nöqtənin həyat yolunu müəyyən etdiyi aydınlaşır. Nurəddin Rəcəbovun taleyində də belə bir başlanğıc güləş zalı ilə bağlı oldu.
Sonralar həyat yolu onu Azərbaycana gətirdi. O, orta təhsilini Sumqayıt şəhərində aldı və burada məktəbi bitirdi. Sumqayıt onun üçün yalnız böyüdüyü şəhər deyildi; bu şəhər onun idman taleyinin formalaşdığı məkana çevrildi. Gənclik illərində güləş zalına atılan ilk addımlar bəlkə də sadə bir maraqdan doğmuşdu. Lakin zaman keçdikcə bu maraq həyat yoluna çevrildi.
Güləş qədimdən yalnız bir idman növü kimi deyil, həm də mərdliyin və iradənin rəmzi kimi qəbul olunmuşdur. Bu idman insanı həm fiziki, həm də mənəvi baxımdan formalaşdırır. Güləş meydanında insan təkcə rəqiblə qarşılaşmır; o, eyni zamanda öz qorxusu və zəifliyi ilə üz-üzə qalır. Bu səbəbdən güləş insanı yalnız güclü deyil, həm də möhkəm iradəli edir.
Nurəddin Rəcəbov idmançı kimi fəaliyyət göstərdiyi illərdə dəfələrlə Azərbaycan çempionu olmuş, müxtəlif beynəlxalq turnirlərin qalibi kimi güləş meydanlarında uğurlar qazanmışdır. Bu qələbələr onun zəhmətinin və istedadının nəticəsi idi. Lakin idmanın ən böyük dərsi qələbədən daha çox məğlubiyyətlərdə gizlənir. Çünki məğlubiyyət insanı sarsıdır, amma eyni zamanda onu yenidən ayağa qalxmağa məcbur edir.
İdmançı kimi qazandığı təcrübə onun həyat yolunda yeni bir mərhələnin başlanğıcı oldu. 2004-cü ildən etibarən Nurəddin Rəcəbov məşqçilik fəaliyyətinə başladı. Bu seçim təkcə peşə dəyişikliyi deyildi; bu, yeni bir missiyanın başlanğıcı idi.
İdmançı öz qələbəsi üçün çalışır. Məşqçi isə başqalarının qələbəsini qurur. Bu isə daha böyük səbr və məsuliyyət tələb edir.
Məşqçi güləşçiyə yalnız texnika öyrətmir. O, eyni zamanda bir insan formalaşdırır. Güləş zalında yetişən gənclər yalnız idmançı kimi deyil, həm də şəxsiyyət kimi böyüyürlər. Məşqçinin bir sözü, bir baxışı, bəzən isə sadə bir tövsiyəsi gənc idmançının həyat istiqamətini dəyişə bilər.
2009-cu ildən etibarən Nurəddin Rəcəbov Azərbaycan milli yığma komandasında fəaliyyət göstərməyə başlamışdır. Bu müddət ərzində o, müxtəlif yaş qruplarında məşqçi, böyük məşqçi və baş məşqçi kimi çalışmışdır. Milli komanda yalnız idman kollektivi deyil; o, ölkənin idman nüfuzunu təmsil edən bir məktəbdir.
Bu illər ərzində onun iştirak etdiyi məşq proseslərindən keçən güləşçilər müxtəlif beynəlxalq yarışlarda uğurlar qazanmış, Azərbaycan bayrağını dünya arenalarında yüksəltmişlər. Lakin belə uğurların arxasında görünməyən bir zəhmət dayanır — gündəlik məşqlər, təkrar olunan hərəkətlər, yorucu hazırlıq mərhələləri.
İdmanın ən böyük paradokslarından biri də budur: qələbə bir neçə dəqiqədə qazanılır, amma ona gedən yol illərlə davam edir. Hər medalın arxasında saysız-hesabsız məşq saatları, saysız-hesabsız təkrarlar və tükənməz səbr dayanır.
Güləş türk xalqlarının qədim mədəniyyətində xüsusi yer tutmuşdur. Bu idman yalnız gücün deyil, həm də ləyaqətin rəmzi sayılmışdır. Qədim zamanlarda güləşçi yalnız fiziki gücü ilə deyil, həm də mərdliyi və ədaləti ilə seçilməli idi. Bu ənənə bu gün də yaşayır.
Nurəddin Rəcəbovun məşqçilik fəlsəfəsində də bu düşüncə mühüm yer tutur. Onun üçün güləşçi təkcə idmançı deyil — o, həm də iradəli və məsuliyyətli insan olmalıdır. Çünki idmanın əsas məqsədi yalnız çempion yetişdirmək deyil, həm də cəmiyyət üçün sağlam və güclü insanlar formalaşdırmaqdır.
Bəzən idman tarixində yalnız çempionların adları yadda qalır. Lakin hər çempionun arxasında onu yetişdirən müəllim dayanır. Bu müəllimlər çox vaxt kölgədə qalırlar, amma onların əməyi gələcək qələbələrin əsasını qoyur.
Nurəddin Rəcəbov da belə müəllimlərdən biridir. Onun həyat yolu göstərir ki, idmanda ən böyük uğur yalnız medal qazanmaq deyil, yeni nəsil yetişdirməkdir.
Çünki medal zamanla bir xatirəyə çevrilir, amma yetişdirilən insanlar gələcəyin tarixini yazırlar.
Azərbaycan güləşi yalnız güclü idmançıların deyil, həm də böyük müəllimlərin zəhməti üzərində yüksəlir. Bu müəllimlər tribunaların gurultusunda çox görünməsələr də, onların əməyi hər qələbənin arxasında yaşayır. Nurəddin Rəcəbovun həyat yolu da məhz belə səssiz, lakin dəyərli xidmətin nümunəsidir.
O, güləşi təkcə idman kimi deyil, insanın iradəsini möhkəmləndirən bir məktəb kimi anlayan məşqçilərdəndir. Onun yetişdirdiyi idmançılar yalnız meydanda deyil, həyatda da mübarizə aparmağı öyrənirlər. Çünki əsl müəllim yalnız çempion deyil — xarakter yetişdirir.
Və bəlkə də idmanın ən böyük mənası məhz bundadır:
qələbə yalnız medal qazanmaq deyil, insan yetişdirməkdir.
